De vzw Voedselteams organiseert sinds 1996 lokale teams in Vlaanderen: dit zijn groepen mensen uit een zelfde buurt die samen voedsel aankopen, rechtstreeks bij lokale en regionale boeren en producenten.
Voedselteams zijn ontstaan uit de twijfel van heel wat consumenten over de kwaliteit van ons voedsel. Het rechtstreekse contact met voedselproducenten uit eigen streek herstelt dit vertrouwen. Bovendien willen de voedselteams de regionale economie bevorderen. Zo willen we een bijdrage leveren tot duurzame landbouw.
Elcker-ik, samen met Vredeseilanden als Derdewereldorganisatie en Wervel als organisatie voor rechtvaardige landbouw, baseerden zich op het Japanse model van de Seikatsu-club om te starten met voedselteams. Dit model bood immers een concreet handelingsalternatief waarin alle aspecten van duurzame ontwikkeling aan bod komen.
Een voedselteam is: een groep mensen uit een zelfde buurt die samen groenten, fruit, zuivel en eventueel andere producten rechtstreeks bij lokale producenten aankopen.
Voorzichtig en met goede moed begonnen in 1996 een handjevol consumenten en een paar producenten in Vlaams Brabant aan dit nieuwe systeem. Inmiddels is Voedselteams uitgegroeid tot een beweging van 141 teams en een honderdtal producenten verspreid over heel Vlaanderen.
Gestimuleerd door het grote succes, werd in 2001 de uitdaging aangegaan om een zelfstandige organisatie te worden. In een democratische vzw-structuur bepalen producenten en consumenten nu samen hoe Voedselteams zich verder zal ontwikkelen.
Naast ecologische, economische en sociale doelstellingen heeft Voedselteams de ambitie om ook op politiek vlak druk uit te oefenen rond allerlei aspecten van voedselproductie.
Onze structuur is gebaseerd op verschillende principes van democratische participatie.
Op lokaal niveau zijn er de teams die zich zelfstandig organiseren. Daarvoor maken ze een verdeling van de vrijwillige taken, duiden ze een contactpersoon aan en andere verantwoordelijken voor de financiën, de bestellingen, het depot ... Ze stellen hun eigen bestellijst samen op basis van een selectie van boeren en producenten uit hun regio en hun productenaanbod.
Op regionaal niveau zijn er de kernen die samengesteld zijn uit leden van de teams, producenten en medewerkers. Niet alle regio’s hebben actieve kernen, er wordt veelal samengekomen op initiatief van één van de betrokken partijen en omwille van een concrete aanleiding.
Landelijk hebben we de Raad van Beheer en de Algemene Vergadering. Beiden zijn samengesteld uit vertegenwoordigers uit de regio’s, producenten en leden.
De dagelijkse werking wordt gewaarborgd door een samenwerking van de coördinator en de regioverantwoordelijken. Naast deze betaalde functies zijn er de bovenlokale vrijwilligers. Zij werken mee aan het bestelsysteem via internet, de redactie en het onderhoud van de website, in de administratie, bij het bemannen van standjes of andere publieksactiviteiten.
De vzw Voedselteams woont in Leuven. We streven geen commerciële doelen na, maar zijn eerder de link tussen de Voedselteams en de producenten.
De financiering gebeurt deels op eigen basis door de jaarlijkse lidgeldbijdrage van alle leden en de bijdrage van de producenten, zijnde 3% van hun omzet.
Daarnaast wordt dit werk mogelijk gemaakt door subsidies van het ministerie van Cultuur die de vzw subsidieert als socio - culturele beweging. Naar hen rapporteren we jaarlijks over ons werk op drie terreinen: sensibilisering, educatie en maatschappelijke activering.
Bewegen doen we samen: de voedselteamleden, de producenten en de vzw Voedselteams. Duurzame (bio)landbouw staat voorop, maar we hechten evenveel belang aan de teams als sociaal gebeuren.
In 2009 - 2010 hebben we, samen met leden en producenten, een heel proces doorlopen om te komen tot een nieuw beleidsplan voor de periode 2011 - 2015. We hebben toen ook onze missie herschreven en dit is het resultaat:
Wij zijn een beweging van actieve producenten en verbruikers die met elkaar samenwerken:
Wij ijveren voor de bevordering van een kleinschalige, duurzame land- en tuinbouw en voor het uitbouwen van locale economieën.
Wij staan voor de belangen van consument én producent: een duurzame voeding en een duurzaam, levensvatbaar bedrijf.
Wij willen een voortrekkersrol vervullen op het vlak van de korte keten en alternatieve bedrijfsvoering en deze toegankelijk en aantrekkelijk maken voor een breder publiek.
We staan voor een eerlijke landbouwpolitiek en willen onze visie uitdragen naar de overheid en het maatschappelijke middenveld.
Voedselteams heeft een vaste tewerkstelling van 3,63 VTE.
